I.T leh Mizoram Politics

Hmalam pan tuma mitinte kan intlansiak mup mup laiin, a kal kawng leh kal khan tha min hrilhtutur kan ram hruaitu Politician-te leh Department hrang hranga kan officer rualte sukthlek leh thiltihdanin a hril zo vek a. Kan duhdan hawiin kal han tum thin teh mah ila, kawng fai tak min sial sak si loh chuan a kar lakah inchhuihbahpalh leh tawhsual tawh mai a awl thin a. Kan hmawsawnna kawngah furpui a lo thleng a, nisa-in min em chauin, ruahpui vanawnin min nuai fo bawk. Chutih hunah chuan kan kalna kawng dik lo leh tha lo tak chu hriat chhuah a lo ni thin. Mahse, min hruaitute leh min vengtuten kawngdik leh tha min kawhhmuh duh chuang si lo. Kawnglaklawhah riltamin min hnutchhiah fo a, kan ei leh intur tha chu naktuk atan an chanpualah an dah tha a, an chhehvela mahni hmalam arkhawthimdaitute chu hmuh kanin an thlakhat tla mai ni lo an damchhung leh an thlahte thleng atana khawl tumin an chheprelh talh duh a, Mi kuta sahrang hmulianin anmahni tan lak vek an tum bawk si. Sathauin an hmui an tihmawm hmurh laiin an kawtkai maia riltam dang char a chau ngawih ngawihte chu an hmu duh lo lui tlat lawi si.

Duh tawk leh duhdam chin lem nei lo-a mahni inchhekarbawm mek te hian kan ram hmasawnna tur hi an thut bet mek a ni. Chu chu Mizoram-a mizoten Politics kan hriat dan chu a lo ni tawh a, ram leh hnam politics chu party politics-in a khuh bo zo lek lek tawh a, thangtharten rilru mumal kan pu thei tawh hek lo. Khawvel hmasawnnain min rawn chim a, a tak hmuh tur awm lo hmasawnna puarpawleng mai maiah kan lo buai zo ta a ni. Mirama thil ropuite kan hmu a, neih ve tumin a lerah kan thuai a, a chhip a tangin kan chhuk thlir a, a par parh tawh kan hmuh ang chu kan ramah par tir ve nghal tumin kan buai a, a zung leh a kung lam kan ngaihthah leh si. Chu chu tuna kan ram I.T dinhmun leh Politics dinhmun dik tak chu a ni. A zung kaih nghet turin kan chawm tha lo va, a rah lawh kan tum hma leh si.

Thil reng reng sum leh thuneihnaa chantir tumna Mizoram khawvelah hian enghmah hi a dikin a fuh hlei thei ta lo a ni. A thawh lam aiin a sawi kan chak a, thawh phawta sawi tur kha, kan sawi phawta kan thawk tha leh chuang si lo. Hmasawnna hi sawi sawn theih a ni lo va, a thawh a thawh sawn a ngai a ni.

Apache, PHP leh MySQL dahkhawm sa

Hun engemawchen mahnia beiin Apache, PHP leh MySQL te chu hmunkhatah a ruala install theiha dah tumin ka'n bei ve ngial a. Linux ringawt hmang ila chuan beih hah hran a ngai kher lo ang. Mahse, a changin Windows hman ngaih chang a awm si avangin. Engtin nge ka thilduh pathum te hi a ruala windows-ah ka dahluh nghal theih ang tih chu ka ngaihtuahna latu ber pakhat a ni. Engemaw ti ti chuan ka thilduh pathum te chu ka dahkhawmin installation file pakhatah ka tawnkhawm thei ta. Thil hote ni a lang mah ni se, ka thaw a veng huai huai a. Ka lawm ve em em a.
Mahse, ka thil siam chuan ka mamawh min phuhruk zo leh ta tlat lo. Email leh File Transfer hi engtin nge niang tih chu a lo ni leh ta. Mahse chu zawng ka buai hah a lo ngai tawh lo.
Apache2triad chuan ka mamawh a phuhru chiang hle mai. Mahse ka duh aiin a installation file chu a lian leh tlat. Tefel kim chang si ka mamawh a ni. Installation pawh hun rei duh lo tur. Computer restart kher ngai lo. Awlsam deuh, Mahnin hun sen teuh teuh ai chuan midang siamsa lo awm reng chu hmang leh mai ang.
Xampp chu ka duh ang a ni. Ka mamawh a kim ta thlap e. PHP leh MySQL hmanga web-based application siam thin tan chuan a dang awm leh chuang pawhin ka hre hrih lo ve.
WAMPP hi duh aiin a lian hret bawk a nih hi.

Tum ram panin

Ka nitin hun hman dan chu ka duhna-in min hruai a. Ka suangtuahnate a taka chan tir turin, ka computer hma-ah chuan ka thu a. Zend Studio 5.* chu kum khat chuang zet ka thil hmuh ngun leh ka ngaihtuahna min hruaitu chu a ni ta. MySQL ka chham tam zawng leh ka chenpuite hming ka lam chu a inzat deuh nawk a. Ka ngaihtuahna chuan kiltin dap thin mahse, a tawpah chuan PHP Programming logic ngaihtuahin a infawkkhawm leh nge nge thin.
Mizoram hian hmasawn turin engkawngah pawh thiamna tak tak nei mihring a mamawh ber a ni tih chu ka ngaihtuahna luahtu lian tak a ni. Eng ngemaw thiamna bik neih loh chuan hlawhtlinna tawng buak a harzia chuan ka rilru a luah lian hle bawk. Ka tum ram thleng turin kan ram dinhmun hian a nawrin min nawr a. Ka thiamnate nitin chher hriam turin ka ram hian min ko a ni.
Ka ram tana thil tha leh hman tlak ka chhawp chhuah hma loh chuan chawl lo turin ka chhia leh tha hriatna chuan min tur lui a. Chu chu ka tihhlawhtlin hma loh chuan thin thi a mut zan reng ka nei dawn lo tih ka hria. Ka ram leh hnam ei zo lova, ka ram leh hnamin min pumbilh a min min lem zawh thlengin ka tum ram panin ka pen zel dawn tih ka hria.

Pathian Thu thianghlim i lo chhiar ang u, Sam 37 : 1 - 5

Chang 1 -na
thil tha lo titute avângin intilungngai duh suh la. Fel lo taka tite chu awt hek suh.
Chang 2 -na
Hlobet angin ah thlukin an awm thuai ang a, Hnim hring angin an la vuai dawn si a.
Chang 3 -na
Lalpa chu ring la, thil tha ti rawh; He ramah hian awm la, rinawmna um zel rawh.
Chang 4 -na
LALPA chungah chuan lawm bawk rawh; Tichuan i thinung duhzawngte chu a pe ang che.
Chang 5 -na
I awm dan tûr chu LALPA chungah nghat la; Amah chu ring la, aman a ti vek ang.